Bolesne współżycie – co może być przyczyną i jak sobie z tym poradzić?
Ból podczas stosunku to temat, który – podobnie jak bolesne miesiączki – budzi wiele emocji. Niestety, kobiety wciąż zbyt często słyszą „złote rady”, nawet z ust specjalistów: „proszę wypić lampkę wina”, „po porodzie przejdzie”, „po drugiej ciąży będzie lepiej”, „taka pani uroda”…
Tymczasem warto zadać sobie pytanie: jak ma dojść do ciąży, skoro seks jest bolesny? Takie „rady” to żadne rady.
- Dlaczego współżycie boli?
Przyczyn bolesnych stosunków może być wiele – i nie zawsze od razu udaje się ustalić, co dokładnie je wywołuje. Czasem nie da się tego określić nawet po dłuższej diagnostyce. Jedno jest pewne: jeśli terapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, nie zostawiam pacjentki samej. Szukamy dalej – poszerzamy diagnostykę i próbujemy innych metod.
- Najczęstsze przyczyny bolesnego współżycia
- Wulwodynia
To przewlekły ból sromu niezwiązany z infekcją ani innymi schorzeniami. Najczęściej lokalizuje się wokół wejścia do pochwy. Może być wywołany dotykiem, uciskiem (np. podczas noszenia obcisłej bielizny) lub występować bez wyraźnej przyczyny. Ból może być punktowy albo rozproszony, ciągły lub okresowy.
Wulwodynia to diagnoza z wykluczenia – rozpoznaje się ją dopiero po wyeliminowaniu innych możliwych przyczyn. Sama etiologia tego schorzenia nie jest do końca znana, co dodatkowo utrudnia leczenie. W grę mogą wchodzić m.in. reakcje zapalne, uszkodzenia nerwów, czynniki genetyczne, środowiskowe lub psychiczne.
W leczeniu często konieczna jest współpraca fizjoterapeutki uroginekologicznej z psychologiem lub seksuologiem.
- Pochwica
To mimowolny skurcz mięśni dna miednicy, który uniemożliwia wprowadzenie członka do pochwy.
- Dyspareunia
Ból podczas stosunku, który może pojawić się zarówno przy wprowadzaniu członka, jak i w trakcie penetracji.
- Po porodzie
Zarówno po porodzie siłami natury, jak i po cesarskim cięciu, może wystąpić ból podczas współżycia. Często wynika on z nadmiernego napięcia mięśni dna miednicy, zwłaszcza po CC. Czasem przyczyną może być niezmobilizowana blizna po cesarskim cięciu – pacjentki opisują wtedy uczucie „ściany” lub „zbyt krótkiej pochwy”.
- Menopauza
W okresie menopauzy spada poziom estrogenów, co wpływa na elastyczność i nawilżenie pochwy. Suchość pochwy może powodować ból przy współżyciu.
- Stres i czynniki psychiczne
Psychika odgrywa ogromną rolę w seksualności. Przewlekły stres, depresja czy zaburzenia lękowe mogą prowadzić do ogólnego napięcia ciała, w tym również mięśni dna miednicy, co skutkuje bólem podczas penetracji.
- Co możesz zrobić, jeśli odczuwasz ból podczas współżycia?
- Udaj się do ginekologa
Pierwszym krokiem powinna być wizyta u ginekologa. Lekarz powinien przeprowadzić badanie palpacyjne oraz USG transwaginalne, aby wykluczyć choroby i schorzenia, które mogą powodować dolegliwości.
Ważne, byś szczegółowo opisała swoje objawy – kiedy się pojawiają, jak długo trwają, jakie jest ich nasilenie.
Pamiętaj: wulwodynia to diagnoza z wykluczenia, co oznacza, że może być trudno ją zidentyfikować od razu.
- Skonsultuj się z fizjoterapeutką uroginekologiczną
Do fizjoterapeutki możesz zgłosić się na każdym etapie – niezależnie od wizyty u ginekologa. Osobiście jednak preferuję pracę wtedy, gdy mamy już wykluczone infekcje intymne.
Na pierwszej wizycie przeprowadzany jest szczegółowy wywiad i badanie, które pozwala ocenić, z czego może wynikać problem i dobrać odpowiednią terapię.
Jak wygląda praca z wulwodynią?
Najczęściej stosujemy terapię manualną. Pracujemy na kroczu – również przezpochwowo – ale tylko wtedy, gdy pacjentka wyraża na to zgodę i nie odczuwa bólu. W innych przypadkach skupiamy się na pracy z innymi obszarami ciała.
Czasem w terapii wykorzystujemy dilatory lub wibratory. Są bardzo pomocne – i jeśli pacjentka chce zakupić je do domu, pokazujemy, jak ich używać.
Najważniejsze – NIGDY nie zmuszam do badania przezpochwowego ani do korzystania ze sprzętu. Zawsze pytam o zgodę, którą możesz wycofać w dowolnym momencie.
- Terapia psychologiczna lub seksuologiczna
W przypadku wulwodynii, pochwicy czy dyspareunii często konieczna jest również praca z psychologiem lub seksuologiem.
To proces, który może być długotrwały i frustrujący, ale efekty – nawet jeśli pojawiają się powoli – są możliwe.
Warto też pamiętać, że czasem dolegliwości bólowe w okolicy krocza mogą być wynikiem traumy z przeszłości. W takiej sytuacji terapia psychologiczna jest szczególnie istotna.
- Nie jesteś sama
Jak widzisz, przyczyn bolesnego współżycia może być wiele – ale nie powinno Cię to zniechęcać.
Dzięki rozwojowi fizjoterapii uroginekologicznej i świadomości specjalistów mamy dziś naprawdę szeroki wachlarz możliwości leczenia. Choć droga do poprawy może być trudna, warto ją podjąć.
Jeśli masz za sobą doświadczenia związane z bolesnym współżyciem, będzie mi bardzo miło, jeśli podzielisz się swoją historią w komentarzu. Dla wielu kobiet może to być ogromna dawka wsparcia i motywacji.
Słyszysz, że „taka Twoja uroda”? Ból to nie norma – ani podczas seksu, ani podczas miesiączki. Zajrzyj do artykułu o bolesnych miesiączkach, by dowiedzieć się, skąd bierze się ten problem i jak możesz sobie pomóc.
